Αυτοδιδασκαλία

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ: ΑΠΟ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΕ ΒΟΗΘΟ ΜΑΘΗΣΗΣ

Posted on Updated on

Holt - learning is activity

Εδώ και αρκετά χρόνια ερευνώ και μελετώ το ζήτημα της Αυτο-κατευθυνόμενης και Αυτορρυθμιζόμενης Μάθησης. Καθόλου τυχαία, το ενδιαφέρον μου για το θέμα αυτό ενισχυόταν ανέκαθεν, σχεδόν από κάθε πεδίο γνώσης που καταπιανόμουν. Η ενασχόλησή μου με τις ανακαλύψεις ενός άγνωστου για πολλούς και μοναδικού επιστήμονα, του Βίλχελμ Ράιχ με οδήγησαν στον ριζοσπάστη εκπαιδευτικό και ιδρυτή του πρώτου Δημοκρατικού Σχολείου Summerhill Αλεξάντερ Νήλ, ενώ τα γραπτά του φίλου και δάσκαλού μου Peter Jones γύρω από την επιστήμη της Οργονομίας, με την αγάπη και την πίστη του στη δύναμη της Αυτορρύθμισης στην ανατροφή και εκπαίδευση των παιδιών, με οδήγησαν στον Αμερικανό εκπαιδευτικό μεταρρυθμιστή και πρωτεργάτη του Homeschooling και αργότερα Unschooling, John Holt, ενώ  το έργο του Ηolt σε εκατοντάδες άλλα πεδία γνώσης και πληροφοριών γύρω από την Αυτοκατευθυνόμενη Μάθηση.

 

 

Μέσα από αυτή την έρευνα και μελέτη κατάφερα να καταλάβω πρώτα πρώτα τι μου συνέβηκε εμένα προσωπικά στην πρώτη τάξη του δημοτικού όπου κανένας δεν μπορούσε να εξηγήσει το γιατί δεν ήθελα να μπαίνω στην τάξη. Κλειστοφοβία ήταν η διάγνωση του σχολικού ψυχολόγου ενώ οι «διαγνώσεις» συγγενών, γειτόνων, συγχωριανών κλπ ήταν πέρα για πέρα ηλίθιες και δεν ήταν παρά ένα μέρος του bulling που δέχτηκα γιατί δεν ήθελα να πηγαίνω σχολείο. Κανένας δεν έλαβε υπόψην ότι η αντίδρασή μου απλά είχε να κάνει με την απέχθεια προς το σφιγμένο και αυταρχικό περιβάλλον του σχολείου που για έναν εξάχρονο δεν διέφερε από το αίσθημα που θα είχε ένας ενήλικας αν τον έβαζαν για 6 ημέρες για 5 ώρες στην φυλακή εξαναγκασμένος να μένει ακίνητος στην καρέκλα ακούωντας κάποιον με καταπιεσμένο μίσος για τη δουλειά του, να μιλάει για πράγματα που δεν τον ενδιαφέρουν!  Ήταν μια πολύ τραυματική περίοδος της ζωής μου που ως πριν μερικά χρόνια είχε επιπτώσεις σε πολλές συμπεριφορές και συναισθήματά μου, μέχρι που μέσα από την συνειδητοποίηση κατάφερα να μετατρέψω το τραύμα σε θετικό εφόδιο!

 

Παρόλα αυτά νομίζω υπήρξα μέσα στους λίγους αν όχι και ο μοναδικός στη χώρα μας – στην οποία απαγορεύεται η κατ’ οίκον εκπαίδευση –  που μια ολόκληρη σχεδόν σχολική χρονιά, με την άδεια του Υπουργείου, έκανα homeschooling!!!  Όταν επέστρεψα στο σχολείο, ως «κανονικός» πλέον μαθητής, ήμουν από τους καλύτερους στην τάξη και αρκετές φορές βοηθούσα τους πιο αδύνατους συμμαθητές μου. Μπορεί να είχα επιστρέψει στο σχολείο αλλά ποτέ δεν ένιωσα άνετα με τον θεσμό και το σύστημα εκπαίδευσης. Μέχρι και το τέλος του Λυκείου  βαριόμουν αφάνταστα και βαθιά μέσα στον πυρήνα μου, ήμουν σίγουρος ότι το σχολείο τουλάχιστον όπως είναι δομημένο είναι ένα μεγάλο λάθος!

 

Όταν ένιωσα την ανάγκη ότι θέλω να διδάξω μουσική, από το ξεκίνημά μου ακολούθησα  κάποιες αρχές που μου έβγαιναν φυσικά και αυθόρμητα. Αναφέρω τις πιο βασικές:

– Ο μαθητής πρέπει να νιώθει άνεση και ελευθερία έκφρασης στο μάθημα

– Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει εγώ σαν δάσκαλος να δείχνω ανώτερος

– Πρέπει να θεωρώ τον μαθητή ως ίσο, απλά σε ένα άλλο επίπεδο δυνατοτήτων

– Πρέπει να σέβομαι τον χαρακτήρα, την ιδιαιτερότητα και την διαφορετικότητα του κάθε μαθητή

– Να ερευνώ, να μελετώ και να βρίσκω συνεχώς δημιουργικούς και φρέσκους τρόπους διδασκαλίας

– Να τελειώνει το μάθημα και ο μαθητής να φεύγει εμπνευσμένος και γεμάτος ενέργεια και ενθουσιασμό

 

Αυτές οι αρχές με κρατούσαν και με κρατούν ακόμη σε εγρήγορση και σε μια ασταμάτητη αναζήτηση με σκοπό να γίνομαι καλύτερος δάσκαλος. Η επαφή μου με τον κόσμο της Αυτοκατευθυνόμενης Μάθησης, του Unschooling και της Λειτουργικής Εκπαίδευσης με έφεραν αντιμέτωπο με διάφορα θέματα και με έκαναν να συνειδητοποιήσω εμπόδια βαθιά μέσα στην αντίληψή μου, που με σταματούσαν και συνεχίζουν να με σταματούν συχνά από το να κάνω μεγάλες αλλαγές στον τρόπο διδασκαλίας μου ώστε να υποστηρίζω τα παιδιά, τους μαθητές μου να διατηρήσουν(αν πρόκειται για μικρά παιδιά) ή να επαναφέρουν τις ικανότητες αυτορρύθμισης στην μουσική μάθηση.

 

facebook_cin.png

Μέσα σε αυτό το ταξίδι μου όλο πιο κοντά προς στην Αυτοκατευθυνόμενη Μάθηση, κατάφερα να αισθανθώ και να μεταδίδω όσο μπορώ περισσότερο προς τους μαθητές την αίσθηση ότι ΟΛΟΙ και ΠΑΝΤΑ είμαστε μαθητές. Κατάφερα να πετάξω ευτυχώς την μάσκα του Δάσκαλου και να αφομοιώσω βαθύτερα ότι απλά είμαι ένας Βοηθός Μάθησης. Θα ήθελα πολύ να πάψω να λέω την λέξη Δάσκαλος όταν καλούμαι να περιγράψω το επαγγελματικό μου προφίλ, αλλά δυστυχώς το σύστημα και η κοινωνία ακόμη χρειάζεται αυτούς τους όρους. Το να αποδράσουμε από τον ακαδημαϊσμό και να λειτουργήσουμε με φυσικούς τρόπους μάθησης δεν είναι κάτι εύκολο.

 

Ζούμε και αναπαράγουμε ένα μοντέλο εκπαίδευσης και βάζω μέσα και τη μουσική εκπαίδευση, αφύσικο, αποστειρωμένο και αρκετές φορές- δυστυχώς ακόμη – αυταρχικό. Πόσες φορές κατά την διάρκεια της διδασκαλίας, πιάνω τον εαυτό μου ασυνείδητα και αυτοματοποιημένα, να λειτουργώ με τον τρόπο που εγώ διδάχτηκα και όχι με τον τρόπο που υποτίθεται ότι υποστηρίζω.. Τραγικό αλλά αληθινό. Όπως ανάφερα και πιο πάνω, βαθιά μέσα στην αντίληψη και τον χαρακτήρα μας υπάρχουν τεράστια εμπόδια που μας σταματούν στο να αλλάξουμε θετικά ή το χειρότερο να μην μας αφήνουν καν να συνειδητοποιήσουμε ότι πνευματικά (και σωματικά κατ’ επέκταση) έχουμε σοβαρές αναπηρίες.

 

Η στροφή στην αντίληψη και η μετάβαση από τον ρόλο του Δάσκαλου στον ρόλο του Βοηθού Μάθησης προϋποθέτει τεράστια και συνεχή προσπάθεια. Έρευνα, μελέτη στον τομέα της Αυτοκατευθυνόμενης Μάθησης αλλά και δουλειά με τον ίδιο τον εαυτό μας. Πολύ θα ήθελα να δουλέψω πέρα από τους μαθητές μου, με συνάδελφους μουσικούς που αγαπούν την διδασκαλία και τους μη συμβατικούς δρόμους της μάθησης και να τους μεταφέρω τις εμπειρίες και τις γνώσεις μου γύρω από αυτό το ταξίδι. Να γίνω ο Βοηθός Μάθησης σε ανθρώπους που θα μεταφέρουν και θα μεταδώσουν παρακάτω αυτές τις αρχές. Στον μπερδεμένο κόσμο που ζούμε η στροφή στη φυσική, αυτοκατευθυνόμενη μάθηση και την αυτορρύθμιση αποτελεί και πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα και σκοπό για κάθε παιδαγωγό!

 

Η συλλογική δράση είναι πάντα αποτελεσματικότερη αν θέλουμε να κάνουμε την εκπαιδευτική στροφή που θα κάνει όλους μαθητές και βοηθούς μάθησης, δημιουργικότερους, παραγωγικότερους και και κατ’ επέκταση πιο ευτυχισμένους!!

 

Επικοινωνήστε όσοι από εσάς ενδιαφέρεστε να δουλέψετε μαζί μου στον δρόμο αυτό!

 

boy_woods1.jpg

 

 

ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ, ΑΥΤΟ-ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

Posted on Updated on

 Πρόσφατα η οικογένεια μου κι εγώ γοητευτήκαμε από την ταινία καρτούν της Universal Pictures ‘Sing’. Μια εξαιρετική ταινία γεμάτη μουσική, πολλή ευαισθησία και μπόλικα μηνύματα για τα παιδιά αλλά και για τους μεγάλους όπως το να μην υποτιμάς το ταλέντο και την κλίση σου, να παλεύεις γι’ αυτό και να βλέπεις ακόμη και τις αποτυχίες σου με δημιουργικό τρόπο  μετατρέποντάς τις σε κάτι καινούριο και ριζοσπαστικό!

Είδαμε την ταινία 4-5 φορές μπορεί και παραπάνω. Τα παιδιά την αγάπησαν, ταυτίστηκαν με τους χαρακτήρες και έγινε συχνά-πυκνά η αφορμή για όμορφες συζητήσεις. Τις τελευταίες δύο φορές που την είδαμε, έγινε κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον που είναι και ο λόγος που γράφω αυτό το άρθρο.

Ένα τραγούδι που είπε ο αγαπημένος τους χαρακτήρας ο Johnny το I’m still standing’ του Elton John, έγινε αυθόρμητα ο ύμνος της οικογένειας.  Τα παιδιά  το τραγουδούσαν συνεχώς και η μελωδία του ρεφρέν μας «στοίχειωνε» για μέρες! Την τελευταία φορά ειδικά που το είδαμε, μόλις τέλειωσε η ταινία, ήταν ήδη περασμένες 10 το βράδυ, ο εξάχρονός γιος μου, ο Κυριάκος μου ζήτησε να του μάθω την μελωδία του ρεφρέν στο πιάνο! Σημειώστε ότι φέτος ξεκίνησε μαθήματα πιάνου. Κάθησα λοιπόν και την έβγαλα και μέσα σε 10′ αφότου του την έδειξα άρχισε να την παίζει ασταμάτητα μέχρι που την έπαιξε χωρίς εμπόδια! Διορθώσαμε λίγο τον δακτυλισμό και συνέχισε να την παίζει μέχρι που πήγε τόσο αργά που έπρεπε να πάνε για ύπνο. Παράλληλα εν τω μεταξύ ο μικρούλης 2.5χρονος Νεκτάριος πήρε το μικρό του αρμόνιο και το βάραγε τραγουδώντας το ρεφρέν στη δική του γλώσσα, αλλά με σωστό ρυθμό και σχεδόν με ακρίβεια στα μουσικά ύψη! Δεν άργησε και ο μεγάλος 11χρονος Παναγιώτης να έρθει στην παρέα και ο Κυριάκος του δίδαξε πως να παίζει τη μελωδία! Ήταν ένα από τα πιο ζωντανά jamming που έζησα!

 

Tην επόμενη μέρα το jamming συνεχίστηκε και ο Κυριάκος μου ζήτησε να του δείξω και τι να παίζει στο αριστερό χέρι! Οπότε κατέληξε μέχρι το επόμενο μεσημέρι να παίζει μελωδία στο δεξί και μπάσο στο αριστερό χέρι ενώ πειραματιζόταν με τα glissandi που έχει μέσα στο κομμάτι!

 

Μέσα από αυτό το τραγούδι τα παιδιά πέρα από τις μουσικές δεξιότητες που ανάπτυξαν αυθόρμητα, έμαθαν για τον συνθέτη του τραγουδιού τον Elton John, τον ηθοποιό που τραγούδησε το κομμάτι στην ταινία τον Taron Egerton που επίσης υποδύεται τον Elton John στη βιογραφική ταινία Rocketman.

Έζησα λοιπόν από πρώτο χέρι ένα παράδειγμα φυσικής, αυτό-κατευθυνόμενης μάθησης όπου ο ενθουσιασμός και η ανάγκη για έκφραση λειτούργησαν τόσο ισχυρά όπου γνώση, τεχνική και δεξιότητες αναπτύχθηκαν ταυτόχρονα με αβίαστο τρόπο. Συνειδητοποίησα επίσης ότι αυτό δεν ήταν η πρώτη φορά που συνέβηκε στην οικογένειά μας αλλά είναι πλέον τρόπος λειτουργίας που τόσο φυσικά συνέβαινε ώστε για πρώτη φορά εντόπισα το μοτίβο που ακολουθούμε, παιδιά και γονείς, με αποτέλεσμα η φυσική μάθηση να έχει γίνει μέρος της ζωής μας. Είμαι σίγουρος ότι αυτό συμβαίνει μέσα σε πάρα πολλές οικογένειες, αλλά και πιθανόν ευρύτερα στην κοινωνία όταν οι συνθήκες και το περιβάλλον το επιτρέπουν να συμβεί αβίαστα.

Η φυσική, αυτό-κατευθυνόμενη μάθηση είναι τόσο απλή και ταυτόχρονα τόσο ισχυρή που όταν συμβαίνει αποκαλύπτει πόσο όμορφη είναι και πόσο ολιστικά λειτουργεί, συνδέοντας το ένα πράγμα με το άλλο. Από την άλλη σε κάνει να συνειδητοποιείς πόσο μηχανιστικό και μακριά από τη φύση είναι το συμβατικό εκπαιδευτικό σύστημα τόσο στα σχολεία αλλά και στις μουσικές σχολές, όταν ο ακαδημαϊσμός μπαίνει μπροστά, σκοτώνοντας την δημιουργικότητα και την χαρά της μάθησης πριν καν ξεκινήσει, ειδικά στα μικρά παιδιά!

Το ‘I’m still standing’ συνεχίζει να είναι ο ύμνος της οικογένειας μας αυτό το καλοκαίρι – καθόλου τυχαίο με όλες τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε τελευταία –  και σίγουρα θα δούμε και θα συζητήσουμε αρκετές φορές ακόμη το αγαπημένο μας Sing!

Τραγουδήστε, παίξτε και ανακαλύψτε αυτό που είσαστε!!!

Καλό και δημιουργικό καλοκαίρι!!!

 

sing-1440x900-animation-hd-4475

 

ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΟΤΕΣ

Posted on

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ

Η μουσική μου εκπαιδευτική πρόταση για το καλοκαίρι. Βασισμένο στις αρχές της αυτοκατευθυνόμενης/φυσικής μάθησης.

Διαθέσιμο ατομικά, ομαδικά καθώς και από skype! Με πολλές και απρόβλεπτες εκπαιδευτικές προκλήσεις!

Δουλεύουμε μουσικές δεξιότητες παράλληλα ενδυνάμωση του εαυτού μας. Αναπτύσσουμε την δημιουργικότητα, τη φαντασία αλλά και την παραγωγικότητά μας.

Μια ευκαιρία να εμπλουτίσετε το δημιουργικό σας δυναμικό, να δουλέψετε αποτελεσματικά με ουσιαστικούς στόχους και να αποκτήσετε καινούρια εφόδια για την νέα σεζόν!

 

 

ΟΙ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΜΟΥ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ – ΜΕΡΟΣ Β’: Από τη σκοπιά στη σκηνή

Posted on Updated on

Ιούλιος 1992. KEN Λάρνακας. Είναι το δεύτερο μου βράδυ ως νεοσύλλεκτος στο στρατό. Τα ‘χω χαμένα. Είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που νιώθω τόσο αποσυνδεδεμένος από τον εαυτό μου. Μιλώ, περπατώ, κινούμαι, αλλά είναι σαν να μην είμαι εγώ που τα κάνω όλα αυτά. Νομίζω ότι όλα είναι ένα κακό όνειρο. Δεν μπορεί αυτό να συμβαίνει στ’ αλήθεια. Κάποια στιγμή θα ξυπνήσω και όλα θα επανέλθουν κανονικά.

Είναι γύρω στις 9:00-9:30 το βράδυ. Ετοιμαζόμαστε για το σιωπητήριο. Μετά από μια εξουθενωτική και αγχωτική μέρα επιτέλους ξαπλώνω. Στο θάλαμο βρίσκονται καμιά σαρανταριά άλλοι νεοσύλλεκτοι. Κάποιοι μιλούν, άλλοι ήδη ροχαλίζουν, άλλοι περπατούν γυμνοί, άλλοι γελούν νευρικά. Επαναλαμβάνω στον εαυτό μου ότι είναι ένα κακό όνειρο και όλα θα τελειώσουν σε λίγο αφότου ξυπνήσω.. Κι εκεί που πάει να με πάρει ο ύπνος, ένας δυνατός ήχος με κάνει να ανοίξω διάπλατα τα μάτια. Τον ήχο αρχίζουν να τον ενισχύουν και άλλοι εξίσου δυνατοί. Νιώθω ανατριχίλα από συγκίνηση. Σε λίγο οι ήχοι καταλήγουν σε κάτι πιο ρυθμικό. Η καρδιά μου κτυπά γρήγορα. Η ανατριχίλα συνεχίζεται. Τα μάτια μου βουρκώνουν. Έπειτα μια απειροελάχιστη παύση. Μια μελωδία από ηλεκτρική κιθάρα κάνει τα υγρά μου μάτια να τρεμοπαίζουν ώσπου το πρώτο δάκρυ άρχισε να κυλά αργά στο μάγουλό μου. Η φόρτιση είναι τεράστια. Μια γνώριμη φωνή αρχίζει να τραγουδά:

«Το πρωτάθλημα αρχίζει κι η εξέδρα πλημμυρίζει, γίνεται χαμός σε κάθε γκολ. Το παιχνίδι είναι στημένο κι από πριν ξεπουλημένο, κι εσύ πνίγεσαι με δίχρωμα κασκόλ. ΕΛΛΑΣ! ΕΛΛΑΣ! Τι θα γίνει φίλε μου με μας; EΛΛΑΣ! ΕΛΛΑΣ! μίλα μας και μη μας αγαπάς..

 

Παραλίγο να πιστέψω ότι έχω πεθάνει, βρίσκομαι στην κόλαση και η τιμωρία μου είναι να είμαι φυλακισμένος και λίγο παρακάτω να δίνουν συναυλία αγαπημένοι μου καλλιτέχνες και να μην μπορώ να παρευρίσκομαι.

Δεύτερο βράδυ στο στρατό λοιπόν και στο διπλανό γήπεδο(ΓΣΖ) δίνει συναυλία ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου. Ο Β.Π ήταν η πρώτη μου επαφή με την ελληνική ρόκ σκηνή και που λειτούργησε ως κομβικό σημείο που ένωσε τους δύο μουσικούς κόσμους, την ξένη με την ελληνική μουσική σκηνή. Οι επόμενες τρεις ώρες μέχρι το τέλος της συναυλίας ήταν ταυτόχρονα συγκινητικές αλλά και βασανιστικές.

To επόμενο βασανιστήριο είναι ότι λίγες ημέρες αργότερα ήξερα ότι θα ερχόταν στην Κύπρο ένας άλλος αγαπημένος θρύλος, ο Chris De Burgh! Παρεμπιπτόντως, μερικές από τις επιτυχίες του Β. Παπακωνσταντίνου ήταν τραγούδια του Chris De Burgh με προσαρμοσμένο ελληνικό στίχο.  Θα ερχόταν στην Κύπρο λοιπόν κι εγώ θα τον έχανα! Και το τρίτο βασανιστήριο, ήταν πως ήξερα ότι πλήκτρα θα άγγιζα ξανά σε ένα μήνα που θα ήταν η πρώτη μας έξοδος! Οπότε ο στρατός για μένα και για πολλούς άλλους βέβαια, ήταν η πρώτη «επίθεση» κατά της μουσικής μου δραστηριότητας.

Στην πρώτη έξοδο μετά την ορκωμοσία ήμουν τόσο εξουθενωμένος και ταλαιπωρημένος που δεν ήθελα να παίξω πιάνο. Έπαιξα βέβαια αλλά με τέτοια ψυχολογία δεν υπήρχε η συνηθισμένη φόρτιση και η μελέτη έγινε μηχανικά χωρίς καμιά απόλαυση.

Αυτό δυστυχώς συνεχίστηκε για πολύ καιρό ακόμη αφού η ψυχολογία μου ήταν πολύ κάτω. Ο στρατός διέλυε την μουσική ζωτικότητά μου και όταν δεν εγκρίθηκαν τα υπηρεσιακά μου για μαθήματα με πήρε ακόμη πιο κάτω.

Περνούσαν  οι μέρες και οι εβδομάδες χωρίς κανένα ίχνος  μουσικής δραστηριότητας και αυτό με σκότωνε.. Το μόνο θετικό ήταν ότι λόγω του ότι γνώριζα δακτυλογραφία με έβαλαν στα γραφεία και μέρα-νύχτα(χωρίς υπερβολή) δακτυλογραφούσα στρατιωτικά έγγραφα. Αυτό ευτυχώς κρατούσε τα δάκτυλά μου σε μια έστω μυϊκή φόρμα.

Κάποια στιγμή ήρθε στη μονάδα (στρατόπεδο) που υπηρετούσα, ο Αντρέας, ένας ιδιόμορφος αλλά ενδιαφέρων τύπος. Είχε φέρει και μια κιθάρα μαζί του οπότε κολλήσαμε με την πρώτη. Κάναμε άπειρες συζητήσεις, μουσικές, φιλοσοφικές, επιστημονικές, ειδικά τις νύχτες που βγάζαμε μαζί νούμερο (σκοπιά).

Ήταν μια κινητή μουσική εγκυκλοπαίδεια ο τύπος. Μου έμαθε τον Άσιμο, τον Σιδηρόπουλο αλλά και τον Miles Davis, τον Dizzy Gillespie, τον Chick Corea κ.α. Έφερνε κασέτες μαζί του και μου έβαζε bebop και free jazz. Κάποιες φορές κουβαλούσα και εγώ το αρμόνιό μου και τζαμάραμε όποτε μας το επέτρεπαν οι στρατιωτικές μας υποχρεώσεις. Νομίζω ότι ο Αντρέας με έκανε να ακούω τη μουσική με ένα άλλο αισθητήριο που ήταν άγνωστο για μένα μέχρι τότε.

Κάποια στιγμή γνώρισα έναν άλλο τύπο που μόλις ήρθε νέος στο στρατόπεδο. Ήταν πιανίστας αρκετά προχωρημένος και μου έδειξε μερικά κόλπα για το πως θα κάνω τις συνοδείες μου πιο ενδιαφέρουσες. Θυμάμαι για παραδείγματα μου έπαιζε κομμάτια του Στέφανου Κορκολή, που τότε ήταν στα φόρτε του.

Ο καιρός περνούσε αλλά ουσιαστική πρόοδο στο όργανο δεν έκανα, αφού πολύ ελάχιστη επαφή είχα. Οι έξοδοι ήταν ελάχιστες, 2-3 το μήνα και οι υποχρεώσεις μέσα στο στρατόπεδο πάρα πολλές ώστε να μην μένει καθόλου χρόνος για εξάσκηση. Θυμάμαι για κάμποσο διάστημα, το βράδυ πριν κοιμηθώ, έκλεινα τα μάτια και έπαιζα νοερά τις κλίμακες. Αργότερα κατάλαβα ότι αυτού του είδους η μελέτη ήταν πολύ αποτελεσματική με πολλά οφέλη γι’ αυτό και συνεχίζω να την εφαρμόζω καθώς επίσης την προτείνω και στους μαθητές μου.

Προς το τέλος της θητείας μου άρχισα και τα μαθήματα Αρμονίας. Η Αρμονία με ενθουσίασε από την αρχή και μελετούσα με πολλή απόλαυση, με αποτέλεσμα να τελειώσω την ύλη του πρώτου έτους μέσα σε ένα τρίμηνο!

Πήρα το απολυτήριό μου από τον στρατό τον Σεπτέμβρη του 1994. Αμέσως ξεκίνησα ξανά τα μαθήματα πιάνου επιστρέφοντας επιτέλους στη ρουτίνα της καθημερινής μελέτης! Για ένα χρόνο μελετούσα ασταμάτητα!

Για καλή μου τύχη δεν χρειάστηκε να ψάξω για δουλειά πέρα της μουσικής. Μια συγχωριανή μου δασκάλα πιάνου πήρε επιστολή για διορισμό σε δημόσιο σχολείο και έτσι μου έδωσε αρκετούς από τους μαθητές της! Εγώ στο μεταξύ είχα προχωρήσει πολύ, κόντευα την ανωτέρα και η «πρόωρη» εισαγωγή μου στη διδασκαλία λειτούργησε ως πρακτική για το πτυχίο. Παλαιότερα στα ωδεία, η πρακτική διδασκαλίας ήταν υποχρεωτικό κομμάτι της προετοιμασίας για το πτυχίο, κάτι που δυστυχώς νομίζω δεν εφαρμόζεται πια από κανένα ωδείο.

Η διδασκαλία με τράβηξε αμέσως και έτσι από τότε το ενδιαφέρον μου για τη μουσική εκπαίδευση παρέμεινε ζωηρό και ανεπηρέαστο μέχρι σήμερα! Τον ίδιο καιρό άρχισα και τις πρώτες μου ζωντανές εμφανίσεις σε νυχτερινά στέκια, ενώ παράλληλα με τις σπουδές μου στο ωδείο, ξεκίνησα μαθήματα αυτοσχεδιασμού, ενορχήστρωσης και τζαζ αρμονίας.

H συναυλιακή μου δραστηριότητα παρόλο που ήταν –  και συνεχίζει να είναι –  ένα σχολείο, εντούτοις με τα ξενύχτια και το άστατο πρόγραμμα, με καθυστέρησε στο να τελειώσω το πτυχίο του κλασικού πιάνου όπως το είχα προγραμματίσει. Πρώτα ήρθε το πτυχίο αρμονίας και ένα χρόνο μετά, στα 27 μου, πήρα το πτυχίο στο πιάνο! Τα χρόνια που ακολούθησαν ήταν γεμάτα με συναυλίες, εμφανίσεις, μελέτη, έρευνα και διδασκαλία.

Μια ιδιαίτερα σημαντική εκπαιδευτική εμπειρία που είχα, η οποία ήρθε την κατάλληλη περίοδο, ήταν η γνωριμία μου και τα μαθήματα μέσω email που έκανα με τον Δημήτρη Πυργιώτη, έναν πολύ ξεχωριστό εκπαιδευτικό, με απίστευτες γνώσεις και μεθοδολογία, που κόλλησε αμέσως με τις ανάγκες μου! Κάναμε μαθήματα σύγχρονης αρμονίας με πρακτικές εφαρμογές στο πιάνο. Τα μαθήματα ήταν για μένα αποκάλυψη! Μου κάλυψαν ό,τι κενά είχα μέχρι τότε και με βοήθησαν να καταλάβω βαθύτερα τις αρμονικές λειτουργίες αλλά και το πως να τις ακούω! Επίσης με βοήθησε να απελευθερωθώ τόσο παιχτικά όσο και στην αντίληψη μου για τον ήχο και με έκανε να κατανοήσω και να αναγνωρίσω την ομορφιά της μουσικής «διαφωνίας».

Τον ίδιο καιρό ένας καλός μου φίλος μπασίστας με έφερε σε επαφή με τον εξαιρετικό μπασίστα Victor Wooten όπου οι ριζοσπαστικές εκπαιδευτικές του προσεγγίσεις, μαζί με το ότι ο ίδιος ήταν αυτοδίδακτος, με απογείωσαν! Διάβασα μονορούφι το βιβλίο του ‘The Music Lesson’ που τις αρχές του τις ενσωμάτωσα αμέσως στη διδασκαλία μου. Τον γνώρισα επίσης από κοντά σε μια συναυλία του στη Βουδαπέστη και είχα την τύχη εγώ και η παρέα μου να συνομιλήσουμε μαζί του για περίπου μισή ώρα!  Έμπνευση, έμπνευση, έμπνευση!!!!!

 

Έμπνευση. Αυτό ήταν και είναι πάντα η μουσική και οι μουσικοί για μένα. Με συναρπάζει η ενέργεια, ο ενθουσιασμός, η τόλμη του πειραματισμού, η δημιουργικότητα. Αυτό προσπαθώ να παίρνω και να δίνω, στους ακροατές μου, στους μαθητές μου. Οι μουσικές μου περιπέτειες δεν σταματούν εδώ. Είναι άπειρες και δεν χωρούν σε ένα άρθρο να τις γράψω όλες. Έγραψα αρκετές αλλά είναι τόσες άλλες ίσως και περισσότερες που θέλω να αναφέρω, τόσοι άλλοι οι άνθρωποι που με βοήθησαν και με επηρέασαν.

Μέσα από τα δύο αυτά άρθρα ήθελα να δώσω ένα μήνυμα στους νεαρότερους μουσικούς και σπουδαστές της μουσικής αλλά και σε όποιον βρει έμπνευση μέσα στα λόγια μου, ότι η μουσική είναι μια ατέλειωτη περιπέτεια. Μια περιπέτεια με επιτυχίες, αποτυχίες και ασταμάτητο αγώνα μάθησης και εξέλιξης. Το ταξίδι αρχίζει με το πάτημα της πρώτης νότας και συνεχίζει για πάντα, αρχικά μέσα από εσένα τον ίδιο και αργότερα μέσα από τους μαθητές σου, τους ακροατές και τους μουσικούς που ακούν και αναπαραγάγουν το έργο σου.

Σας ευχαριστώ για το ενδιαφέρον σας και εύχομαι σε όλους καλές μουσικές περιπέτειες!!

1901202_10152553960209442_6645755640848949873_n[1]

 

ΟΙ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΜΟΥ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ – ΜΕΡΟΣ A: Από την Disco στο Ωδείο

Posted on Updated on

Είναι μέσα της δεκαετίας του ’80. Παίρνω το πρώτο μου αρμόνιο, ένα μίνι Casio αν θυμάμαι καλά. Ήταν της μόδας στο σχολείο(δημοτικό) τότε, οι μαθητές αντί μελόντικας ή αυλού, να παίρνουν αυτά τα μικροσκοπικά αρμόνια.

hqdefault[10]

Παίζαμε θυμάμαι σε μια σχολική γιορτή και δεν θα ξεχάσω το συναίσθημα που ένιωσα όταν συνειδητοποίησα ότι τα δάκτυλά μου κινόντουσαν αυθόρμητα, σχεδόν αντανακλαστικά, παίζοντας την μελωδία του τραγουδιού, που τόσες μέρες πριν μελετούσα καθημερινά και ασταμάτητα. Νομίζω ότι χαμογελούσα και είχα μια αίσθηση ευφορίας γι’ αυτή την πρωτόγνωρη εμπειρία-αίσθηση. Έμοιαζε σαν την πρώτη φορά που βιώνει κάποιος τον οργασμό. Εκείνη η στιγμή χαράκτηκε στο υποσυνείδητό μου και αποτέλεσε πιστεύω τον θεμέλιο λίθο στην απόφασή μου να γίνω μουσικός.

Ένα-δυο χρόνια αργότερα πήρα το δεύτερο μου αρμόνιο 4 οκτάβων, κανονικό αυτή τη φορά όχι μίνι, και άρχισε η δεύτερη φάση των πειραματισμών μου. Ανυπομονούσα να σχολάσω από το σχολείο, τέλειωνα αμέσως τα μαθήματά μου για να αρχίσω να «βγάζω» μελωδίες από τα αγαπημένα μου τραγούδια και μουσικές – Axel F, Call me, Chariots of Fire, Don’t go, Don’t leave me this way, Smalltown boy, It’s a sin – είναι μερικά που μπορώ τώρα να θυμηθώ μεταξύ δεκάδων άλλων. Καταλαβαίνετε.. 80’s η εποχή των synth και της κασέτας! Play, stop, rewind, play, stop, rewind μέχρι που στις πολλές φορές μπλεκόταν η ταινία.. Φτου!! Ευτυχώς, ήμουν και τυχερός, αφού τα μεγαλύτερα μου αδέλφια ήταν dj(disc-jokey) και μου προμήθευαν ό,τι χρειαζόμουν!
Σιγά-σιγά άρχισα καταλαβαίνω ότι το πράγμα σοβαρεύει. Έπρεπε να αρχίσω να βάζω και αριστερό χέρι! Και τι κάνω τώρα; Και αρχίζει η έρευνα..

Πρώτη θέση λοιπόν σε γάμους και χοροσπερίδες, όσο πιο κοντά γίνεται στον αρμονίστα, πληροφορίες από διάφορες πηγές, καρφωμένο βλέμμα στους κιμπορντίνστες την ώρα του ‘Top of the Pops’. Κάποιες πληροφορίες μιλούσαν για ακόρντα, συγχορδίες, άλλες μιλούσαν για κάποια αρμονία. Τι είναι αυτά; Και πως τα παίζει όλα αυτά το αριστερό; Λίγο αργότερα κατάλαβα ότι πρόκειται για το ίδιο πράγμα κι έτσι ανακουφίστηκα κάπως..

Ενώ ψαχνόμουν ήρθε η πρώτη πρόταση! Να συμμετάσχω σε μια τοπική χριστουγεννιάτικη εκδήλωση με άλλους ερασιτέχνες μουσικούς, ενήλικες κατ’ ακρίβεια, που έψαχναν για αρμονίστα. Κατουρημένος απ’ την χαρά μου τους συνάντησα και μου έδωσαν τα κομμάτια. Στις πρόβες ήταν πολύ υπομονετικοί και μου έδειξαν επιτέλους τι είναι αυτές οι συγχορδίες και πως παίζονταν! Αποκάλυψη!!!

Στρώθηκα στη δουλειά. Μετά πολλές προσπάθειες κατάφερα να συνδυάσω μελωδία και συγχορδίες, αν και στην συγκεκριμένη εκδήλωση δεν ήμουν έτοιμος να παίξω και με τα δύο χέρια και έπαιξα έτσι μόνο με το δεξί. Η συνεργασία μου με τους μουσικούς αυτούς συνεχίστηκε και έπαιξα και σε άλλες εκδηλώσεις μαζί τους αποκτώντας σημαντικές εμπειρίες και γνώσεις.

Οι πειραματισμοί μου συνεχίστηκαν. Παίξιμο με το αυτί, ώρες ολόκληρες να βγάζω μελωδίες, να προσπαθώ να καταλάβω τις συγχορδίες, δοκιμές, αποτυχίες, κανονική «πάλη» με τους ήχους, αλλά πάντα μέσα από τον ενθουσιασμό και την απόλαυση. Άρχισα να εμπλέκω και το ρόλο του μπάσου σιγά σιγά. Νέοι δρόμοι άρχισαν να διαφαίνονται ώσπου..

Ξαφνικά μια ξαδέλφή μου που πήγαινε σε ωδείο και ήταν προχωρημένη στο πιάνο, πρότεινε να πάω να γραφτώ σε κάποιο ωδείο για να αρχίσω κανονικά μαθήματα. Οι γονείς μου συμφώνησαν και μου είπαν αφού φαίνεται να σου αρέσει και έχεις ταλέντο γιατί όχι;

Ήταν κεραυνός εν αιθρία! Τι εννοείτε; Να πάω σε ωδείο; Μα να παίζω εγώ κλασική μουσική; Ούτε που να το σκέφτεστε! Τελικά για καλή μου τύχη συμβιβάστηκα να αρχίσω μαθήματα αρμονίου με κάποιο δάσκαλο που διέμενε σε κοντινό χωριό. Κι έτσι έγινε η πρώτη αρχή στην κλασική πλευρά της μουσικής μάθησης.

Ο κύριος Γιώργος ήταν ένας καλός άνθρωπος αλλά πολύ αυστηρός δάσκαλος σε σημείο που πολλές φορές τον φοβόμουν. Στα πρώτα μαθήματα όταν κατάλαβε ότι παίζω με το αυτί περισσότερο παρά από την παρτιτούρα, μου απαγόρευσε να βγάζω τραγούδια με το αυτί στο σπίτι για να μπορέσω να μάθω να διαβάζω μουσική. Παρόλο που έδειξα θετικός στην πρόταση/εντολή του εντούτοις ποτέ δεν τον υπάκουσα σε αυτό και συνέχιζα παράλληλα με την ύλη να δουλεύω με το αυτί αυτά που με ενδιέφεραν.

Ενώ άρχισα να εξοικειώνομαι με τα δύο χέρια να παίζουν ταυτόχρονα, παράλληλα ο μεγάλος μου αδελφός που ήταν ο μέντοράς μου στην ξένη μουσική, με εισήγαγε σε ένα συγκρότημα που αποτέλεσε κομβικό σημείο θα έλεγα στη μουσική αλλά και καλλιτεχνική μου ανάπτυξη και πρόοδο – τους Doors!

Το χαρακτηριστικό της μπάντας αυτής ότι δεν είχε μπασίστα και όλες τις μπασογραμμές τις έπαιζε ο κιμπορντίστας ήταν αποκάλυψη!! Ο Ray Manzarek είχε γίνει ίνδαλμα και έμπνευσή μου! Από την άλλη, η μορφή του Jim Morrison, o ροκ ποιητής, ο επαναστάτης τραγουδιστής, συνόδευε την εφηβική μου επαναστατικότητα, εμποτίζοντας την εσωτερικότητα μου με ένα θετικό διανοουμενισμό μέσα από την αγάπη για τα βιβλία και τη γνώση. Από τον Morrison έμαθα τον William Blake τον άγγλο ανατρεπτικό ποιητή που υπήρξε και αυτός σταθμός στην αντίληψή μου, προσωπική, κοινωνική αλλά και καλλιτεχνική.
Η δίψα για μουσικές εμπειρίες με έκανε να θέλω να συμμετέχω περισσότερο σε μουσικά σχήματα δυστυχώς ή ευτυχώς όμως όχι ακόμη σε σχήματα των μουσικών μου επιθυμιών κι έτσι αρκέστηκα σε μικρά σχήματα για τοπικές πολιτικές εκδηλώσεις (Jesus!!) και ορχήστρες γάμων.

Η πρόοδος στα μαθήματά μου συνέχισε πολύ θετικά και από το αρμόνιο με προτροπή του δάσκαλού μου αγόρασα το πρώτο μου πιάνο, και ο ίδιος αφού δεν ήταν πιανίστας με έγραψε στο ωδείο που συνεργαζόταν για να αρχίσω κανονικά μαθήματα πιάνου.

Δύο χρόνια λοιπόν πριν τελειώσω το Λύκειο και πριν αρχίσει η στρατιωτική μου θητεία αρχίζει η δεύτερη φάση της κλασικής μου παιδείας. Με ανέλαβε η κ. Βάντα, μια πολύ συμπαθητική κυρία και πολύ καλή δασκάλα.

Ξεκινώντας να μελετώ πιάνο κατάλαβα ότι τελικά η κλασική μουσική έχει ένα τεράστιο βάθος και αισθάνθηκα ότι θα με πάρει σε άλλο επίπεδο, τόσο τεχνικό όσο και καλλιτεχνικό. Κάτι άρχισε να ωριμάζει λοιπόν μέσα μου. Έκεί που δεν ήθελα να ακούσω για κλασική μουσική τώρα απολαμβάνω να παίζω Bach, Mozart, Beethoven κ.α. H δίνη αυτή της κλασικής μάθησης, με έπαιρνε ολοένα και πιο βαθιά: πιάνο, θεωρία, αρμονία, σολφέζ, μελέτη, μελέτη, μελέτη..

Οι εξετάσεις εκεί επίσης ήταν μια απόλαυση. Ο κύριος Αρβανιτάκης δεν σε εξέταζε απλά. Σου έκανε πάντα ένα μίνι master-class! Έφευγες από τις εξετάσεις με ένα πολύ όμορφο συναίσθημα και με όρεξη να πας σπίτι να δουλέψεις περισσότερο. Ταυτόχρονα είχα και τις πρώτες μου συμμετοχές στις καλοκαιρινές ωδειακές συναυλίες που ήταν και αυτές πολύ σημαντικές εμπειρίες.

Εκείνο τον καιρό γνωρίζοντας τον λίγο χρόνο που απομένει μέχρι το στρατό κτυπούσα καθημερινά πεντάωρα μελέτης! Όλοι ανησυχούσαν ότι θα «παλαβώσω» αλλά εγώ έπαιρνα τόση ικανοποίηση από την μελέτη που δεν σταματούσα με τίποτα! Βέβαια στερούμουν πολλά πράγματα αλλά το αντάλλαγμα ήταν σημαντικό και κατάλαβα από πολύ νωρίς ευτυχώς ότι αν δεν κοπιάσεις τίποτα ουσιαστικό δεν πετυχαίνεις.

Κατάφερα να μπω στη Μέση Σχολή του πιάνου στο τσακ πριν καταταγώ στο στρατό. Είναι Ιούνιος του 1992. Τον επόμενο μήνα βάζω το χακί. Σοκ και εκπλήξεις με περιμένουν..

(συνεχίζεται)

 

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ(ΜΕΡΟΣ Α’)

Posted on Updated on

«The greatest sign of success for a teacher… is to be able to say, ‘The children are now working as if I did not exist.» Maria Montessori

Εδώ και μερικές μέρες σκεφτόμουν έντονα ένα σεμινάριο που είχα κάνει λίγα χρόνια πριν με τίτλο, «Η Αυτό-Εκπαίδευση του Σύγχρονου Μουσικού». Ανάτρεξα στα αρχεία μου και ξαναδιάβασα το κείμενο που είχα ετοιμάσει ως προσωπικό οδηγό για την παρουσίασή μου και ένιωσα την επιθυμία να μοιραστώ το υλικό αυτό με τους αναγνώστες του blog μου. Παρόλο που κάποια κεφάλαια υπάρχουν διάσπαρτα σε μερικά παλαιότερα άρθρα μου, εντούτοις υπάρχει πραγματικά μπόλικο υλικό που αξίζει να διαβαστεί.

Παράλληλα με  την καθόλου τυχαία και έντονη μου ανάγκη να ξανά ασχοληθώ με το σεμινάριο της Αυτό-Εκπαίδευσης του Σύγχρονου Μουσικού, κατάκλυζε το μυαλό μου η ιδέα να γράψω ένα άρθρο με τίτλο,»Διδάσκοντας την Αυτοδιδασκαλία» και να μοιραστώ μέσω αυτού τη φιλοσοφία μου γύρω από τον απώτερο στόχο της διδασκαλίας μου που είναι η μείωση της εξάρτησης του μαθητή από τον δάσκαλο στο ελάχιστο και το ξύπνημα της ικανότητάς  του για αυτοκατευθυνόμενη μάθηση και αυτοδιδασκαλία.

Θεώρησα λοιπόν σωστό να μοιραστώ το κείμενο της παρουσίασής του προαναφερθέντος σεμιναρίου, ως το πρώτο μέρος του άρθρου «Διδάσκοντας την Αυτοδιδασκαλία» αφού περιέχει την πρώτη φάση της έρευνάς και της εμπειρίας μου γύρω από την αυτοδιδασκαλία.

Το κείμενο είναι σε μορφή pdf και μπορείτε να το κατεβάσετε εδώ –>  Η Αυτο-Εκπαίδευση του Σύγχρονου Μουσικού

Καλό διάβασμα! Θα τα πούμε σύντομα στο δεύτερο μέρος  🙂

 

 

 

ΠΩΣ ΒΓΑΖΟΥΜΕ ΕΝΑ ΜΟΥΣΙΚΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΜΕ ΤΟ ΑΥΤΙ // ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΚΡΟΑΣΗ

Posted on Updated on

# Πως «βγάζουμε» ένα μουσικό κομμάτι με το αυτί

Το να μπορεί κάποιος να βγάζει ένα κομμάτι ακούγοντας το από το δίσκο (CD, mp3 κλπ) είναι μια βασική, χρήσιμη και αναγκαία δεξιότητα του σύγχρονου μουσικού. Αυτό θα γίνεται αρχικά με τη βοήθεια μουσικού οργάνου, κατά προτίμηση πληκτροφόρου ή κιθάρας, μέχρι που το επίπεδο του μουσικού φτάσει στο σημείο να μπορεί να καταγράφει τη μουσική που ακούει χωρίς τη βοήθεια κάποιου οργάνου. Αυτό βέβαια χρειάζεται πολλά χρόνια εξάσκησης και εμπειρίας. Για να βγάλουμε ένα κομμάτι από το δίσκο, πρέπει να ακολουθήσουμε τα εξής βήματα:

 

1. Ακούμε το κομμάτι που θέλουμε να βγάλουμε αρκετές φορές.

 

2. Καταγράφουμε σε πεντάγραμμο τα μέτρα και ξεχωρίζουμε τη φόρμα του, δηλαδή τα μέρη που αποτελείται (εισαγωγή, στροφή, ρεφραίν κλπ)

 

3. Ελέγχουμε ότι το μουσικό μας όργανο είναι απόλυτα χορδισμένο με αυτό που ακούμε στο δίσκο.

 

4. Προσπαθούμε να καταγράψουμε πρώτα τις νότες του μπάσου(χωρίς ρυθμό), παίζοντας στο όργανο μας και επαληθεύοντας ότι αυτό που παίζουμε ταιριάζει με το μπάσο που ακούμε. Είναι χρήσιμο να βγάζουμε πρώτα το μπάσο ώστε μετά να εντοπίζουμε τυχόν αναστροφές της συγχορδίας ή συγχορδίες με ‘ξένο’ μπάσο.

 

5. Ακολούθως προσπαθούμε να βγάλουμε τις συγχορδίες που παίζονται πάνω από το μπάσο που καταγράψαμε, κάνοντας ξανά και ξανά επαλήθευση αν το χρώμα της συγχορδίας που παίζουμε ταιριάζει απόλυτα με αυτό που ακούμε στο δίσκο.

 

6. Αφού καταγράψουμε τις συγχορδίες και αντιληφθούμε και την τονικότητα που είναι γραμμένο το κομμάτι, ακολούθως βγάζουμε κάποιες μελωδίες που είναι βασικές και συγκεκριμένες όπως εισαγωγές, γέφυρες, σόλο κλπ, καταγράφοντας τις στο πεντάγραμμο(αν μπορούμε) ή τις αποστηθίζουμε.

 

7. Εντοπίζουμε ρυθμικά σχήματα, ρυθμικούς τονισμούς που γίνονται από όλη τη μπάντα και τα σημειώνουμε.

 

8. Καταληκτικά, παίζουμε πολλές φορές το κομμάτι μαζί με το δίσκο και εντοπίζουμε ή διορθώνουμε λάθη και ασάφειες.

AAEAAQAAAAAAAAMUAAAAJGVhZjMxZWEyLWI3MTgtNDk3Yy04MjgwLTIzZWFjYjUyZmVlMg[1]

## Η ενεργητική και η παθητική ακρόαση

Υπάρχουν δύο τρόποι ακρόασης της μουσικής. Η παθητική ακρόαση και η ενεργητική. Η παθητική ακρόαση είναι όταν ακούμε τη μουσική ως συνοδευτική σε κάτι άλλο που κάνουμε, χωρίς να της δίνουμε άμεση σημασία, όπως όταν σερφάρουμε στο διαδίκτυο ή διαβάζουμε και βάζουμε μουσική στο background, που στην ουσία δεν την ακούμε, αλλά απλά μας συνοδεύει σε αυτό που κάνουμε..

 

 

Η ενεργητική ακρόαση είναι όταν δίνουμε απόλυτη σημασία σε αυτό που ακούμε, στο ύφος, στη δομή, στα μέρη, στο συναίσθημα κλπ.. Η ενεργητική ακρόαση είναι πολύ βασική δραστηριότητα για ένα μουσικό. Ο μουσικός πρέπει πρώτα να είναι καλός ακροατής για να μπορεί να γίνει καλό παίχτης. Άλλωστε αν δεν είσαι καλός δέκτης δεν μπορείς να γίνεις καλός πομπός, σωστά?

 

 

Η ενεργητική ακρόαση λοιπόν αρχίζει από το δωμάτιο μας. Βάζουμε τη μουσική που μας αρέσει, καθόμαστε ή ξαπλώνουμε με κλειστά τα μάτια και προσπαθούμε να έρθουμε σε επαφή με αυτό που ακούμε. Ξεχωρίζουμε τα όργανα που ακούμε ένα – ένα και προσπαθούμε να τα απομονώνουμε στο αυτί μας. Κάθε φορά που ακούμε το κομμάτι συγκεντρωνόμαστε και σε ένα όργανο. Αυτό θα μας προσφέρει με τον καιρό, μια ενορχηστρωτική αντίληψη, πολύ βοηθητική για την καριέρα μας ως μουσικοί. Προσπαθούμε κάνοντας το αυτό, να αφουγκραστούμε τον τρόπο που παίζει ο μουσικός – τις ‘αναπνοές’ του, την άρθρωση του (αν παίζει staccato,legato κτλ) την ενέργεια του, το συναίσθημα του. Μετά προσπαθούμε να νιώσουμε το δέσιμο και την επικοινωνία των μουσικών, το Groove της μπάντας. Αυτά όλα θα τα ενσωματώσουμε σιγά – σιγά στις δικές μας δεξιότητες και θα είμαστε περισσότερο επικοινωνιακοί όταν παίζουμε και θα λειτουργούμε με συλλογικό πνεύμα.

 

Το ίδιο κάνουμε και όταν θα πάμε να ακούσουμε ζωντανή μουσική. Προσέχουμε ξεχωριστά κάθε μουσικό. Βλέπουμε τον τρόπο που παίζουν και επικοινωνούν μεταξύ τους. Νιώθουμε την ενέργεια και το συναίσθημά τους και ανοιγόμαστε προς αυτό που μας δίνουν. Δεν έχουμε κριτική διάθεση προς αυτούς. Προσπαθούμε να παίρνουμε πάντα τα θετικά από μια συναυλία και όχι να κολλάμε σε μερικά λάθη που πιθανόν να έχουν συμβεί κατά τη διάρκεια της συναυλίας.

 

Όσο καλύτερα ακούμε τη μουσική τόσο πιο καλά θα παίζουμε. Ο καλός εκτελεστής είναι αυτός που είναι και καλός ακροατής!

 

 

 

ΟΙ ΕΝΗΛΙΚΕΣ, ΤΑ ΤΑΜΠΟΥ ΚΑΙ Η ΜΟΥΣΙΚΗ

Posted on Updated on

jazz_05_491x213_anna-lena-schnabel_ja-zzhaus-ensemble_von_-lars-jonsson1[1]

Είναι η Μουσική ταμπού; Η αυθόρμητη απάντηση από όλους είναι «Όχι βέβαια». Σωστά. Πως μπορεί κάτι το οποίο δεσπόζει στις ζωές όλων των ανθρώπων, που αποτελεί μια ορμέμφυτη ανάγκη που πηγάζει από τα βάθη του βιολογικού μας πυρήνα, να είναι, ή καλύτερα να μετατρέπεται σε ταμπού; Κι όμως..

Θα ακούσατε σίγουρα πολλούς ενήλικες ιδιώς από τα 30 και πάνω να λένε πόσο μετάνιωσαν που δεν έμαθαν να παίζουν κάποιο όργανο ή που παράτησαν κάποιο όργανο που μάθαιναν κατά την παιδική ή εφηβική τους ηλικία ή κάποιους να λένε ότι πάντα ήταν το απωθημένο τους να παίζουν κιθάρα, πιάνο κλπ, ή ακόμη και μερικούς να μετανιώνουν που δεν ακολούθησαν τη μουσική ως επάγγελμα και να αισθάνονται ανολοκλήρωτοι και δυστυχισμένοι σε όλη τους τη ζωή. ΓΙΑΤΙ; Μα πως γίνεται να συμβαίνει αυτό; Ποιο είναι τελικά το εμπόδιο; Δεν είναι η μουσική η ισχυρότερη ίσως τέχνη που μας διαστέλλει, που μας θεραπεύει, που μας παρηγορεί, που μας δίνει δύναμη και ελπίδα; Τότε;

Τις προάλλες μια μαθήτρια μου στο πιάνο ηλικίας περίπου 27 χρόνων, με ρώτησε στο πρώτο μάθημα αν θεωρείται αργά που ξεκινάει πιάνο στα 27 της. Της απάντησα με την ερώτηση: «Ποιος καθορίζει το «αργά» και το «νωρίς»; Έχει σημασία;» Όπως βλέπετε ακόμη και στους νεαρότερους ενήλικες φαίνεται να έχει κάποια επιρροή και σημασία..

Αυτό το «νωρίς» και το «αργά» είναι δυστυχώς κατάλοιπα του εκπαιδευτικού/ακαδημαϊκού μοντέλου που κυριάρχησε στη ζωή μας για 20 ολόκληρα χρόνια – από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο. Είναι ένας δηλητηριασμένος σπόρος που εμφυτεύτηκε δυστυχώς στο μυαλό μας φυλακίζοντας την αντίληψή μας, περιορίζοντας υποσυνείδητα την ζωντάνια, την δημιουργικότητα, τον αυθορμητισμό και την φυσική ανάγκη μας για μάθηση και γνώση.

Το εκπαιδευτικό μοντέλο παραλλήλως, καθέτως και οριζοντίως υποστηρίζεται και συμπληρώνεται από το κοινωνικό/οικονομικό μοντέλο:

 [ Σχολείο –> Πανεπιστήμιο –>Επαγγελματική αποκατάσταση(δουλειά με πολλά λεφτά δηλαδή) –>Γάμος –> Οικογένεια –>Σύνταξη ]

Οτιδήποτε ξεφεύγει και δεν εμπίμπτει στα δύο αυτά κυρίαρχα μοντέλα θεωρείται τρελλό, παρανοϊκό και ανώριμο.

Ζούμε σε μια κοινωνία που κατάφερε να περάσει στο DNA των ανθρώπων ότι, η φυσικότητα είναι η «εναλλακτική» λύση, η δευτερεύουσα, κάνοντας εκατομμύρια ανθρώπους να ζούν μια υποκατάστατη, τεχνητή ζωή και να πείθουν τους εαυτούς τους ότι είναι ευτυχισμένοι. (Δεν θα επεκταθώ στο πόσο δικτατορικά και αντιζωϊκά λειτουργεί το όλο κοινωνικο-πολιτικό-οικονομικό σύστημα. Οι επιπτώσεις είναι ξεκάθαρες και φρικιαστικές). Κατάφερε λοιπόν το σύστημα να κάνει τους ανθρώπους να ντρέπονται και να διστάζουν ή ακόμη και να τρομοκρατούνται στην ιδέα να ασχοληθούν με τη μουσική μετά από «κάποια» ηλικία.

Ζωντανό παράδειγμα γκρεμίσματος του ταμπού αυτού ήταν ο αμερικάνος εκπαιδευτικός και γνωστός για τις ριζοσπαστικές του εκπαιδευτικές προτάσεις, πρωτεργάτης του κινήματος του Homeschooling και Unschooling, John Holt (1923-1985) όπου στα 40 του αποφάσισε να μάθει να παίζει τσέλο.

Κατάφερε σε πολύ λίγο χρόνο, παρόλο το γεμάτο του επαγγελματικό πρόγραμμα – διαλέξεις σε όλο τον κόσμο, έρευνα, συγγραφή κ.α – να γίνει τόσο καλός ώστε να συμμετέχει σε μουσικά σύνολα και να έχει ένα παράλληλο, εξίσου γεμάτο πρόγραμμα με μουσικές δραστηριότητες.

Μοιράστηκε τις εμπειρίες του και όλη την διαδικασία της μουσικής του (αυτό)εκπαίδευσης στο βιβλίο του Never Too Late’, παραθέτοντας μεταξύ άλλων σημαντικές εκπαιδευτικές απόψεις για τη διαδικασία της φυσικής μάθησης – μια ικανότητα που χάνουν τα παιδιά στο σχολείο, καθώς και της αυτοδιδασκαλίας/αυτοκατευθυνόμενης μάθησης.

  Never Too Late 2..jpg

Ξεφύλλιζα ξανά πριν μερικές νύχτες το εξαιρετικό αυτό βιβλίο που ήταν και η έμπνευση για το άρθρο αυτό, και ένιωσα την ανάγκη να θίξω το ζήτημα του ταμπού και των αναστολών εκ μέρους των ενηλίκων για την ενασχόλησή τους με τη μουσική. Είναι κρίμα πραγματικά να στερείται κάποιος την απόλαυση της μουσικής, για λόγους που δεν έχουν κάνουν με την πραγματική ζωή και την φυσικότητα, λόγοι που απάνθρωπα, μέσω εγκεφαλική πλύσης μας εμποδίζουν να είμαστε αυθόρμητοι και δημιουργικοί.

Προτρέπω λοιπόν, όλους εσάς τους ενήλικες κάθε ηλικίας να επιβληθείτε στις αναστολές σας, να ξεπεράσετε κάθε ενδοιασμό και να ξεκινήσετε να ασχολείστε με τη μουσική, με το όργανο που σας εκφράζει!

Η μουσική δεν έχει αρχή και τέλος, κατ’ επέκταση ούτε συγκεκριμένη «πρέπουσα» ηλικία για ξεκίνημα. Η μουσική όπως και κάθε τέχνη είναι ανά πάσα στιγμή διαθέσιμη. Ερασιτεχνικά ή επαγγελματικά δεν έχει σημασία. Σημασία έχει η ίδια η ενασχόληση και η επαφή.

Αφήστε τη μουσική να γίνει μέσο επικοινωνίας με τον εσώτερο (άγνωστο) σας εαυτό, με τους δικούς σας ανθρώπους, με όλο τον κόσμο. Δείξτε μέσω της μουσικής τον πραγματικό σας εαυτό, αυτό που είστε, ακόμη και αν αυτό θα ενοχλήσει κάποιους. Όποιος ενοχληθεί τότε σημαίνει πως δεν πρέπει να βρίσκεται στη ζωή σας.

Μην πτοείστε επίσης και μην επηρεάζεστε από τις ενδομουσικές δικτατορικές τάσεις και τις ταμπέλες που βάζει η δογματική πλευρά της μουσικής όπως: βιρτουόζος, κλασικός, τζαζίστας κ.α, δημιουργώντας μέσα στην ίδια τη μουσική κοινωνικές τάξεις, αφρόκρεμες και ψωνισμένες μπούρδες.

Aφήστε την κριτική, το κουτσομπολιό και τα πισώπλατα χάχανα σε αυτούς που τα έχουν ανάγκη. Οι δικές σας ανάγκες σίγουρα πάνε βαθύτερα.

Ξεκινήστε μουσική τώρα! ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΓΑ!!!

 

 

«ΠΟΙΟ ΣΤΥΛ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ;» ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΕΡΩΤΗMA ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ

Posted on Updated on

Γεια σου Χρήστο! Αν μπορείς απάντησε μου στο ερώτημα, πως μπορώ να βρω σε ποιο στυλ μουσικής ανήκω; Αντιμετωπίζω πρόβλημα με το συγκεκριμένο θέμα και δεν νιώθω σίγουρος για τον εαυτό μου. Μου αρέσουν αρκετά είδη μουσικής αλλά έχω “κολλήσει” σε δύο εντελώς διαφορετικά στυλ που μου αρέσουν εξίσου. Είναι φυσικό αυτό; Θα ήταν καλό να ασχοληθώ και με τα δύο ή να αφήσω το χρόνο να με συμβουλέψει; Ποια η δική σου άποψη;

Γιώργος

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Γεια σου Γιώργο και σ’ ευχαριστώ για την ερώτησή σου! Το ερώτημα αυτό ακούγεται πολύ συχνά και προβληματίζει ιδιαίτερα τους νεαρούς και πιο συγκεκριμένα αυτούς που ετοιμάζονται να ακολουθήσουν μουσικές σπουδές και κατ’ επέκταση το μουσικό επάγγελμα.

Το είδος της μουσικής στο οποίο ανήκει κάποιος δεν μπορεί να καθοριστεί από την αρχή της καριέρας του, διότι έχει να κάνει άμεσα με την προσωπικότητα του ατόμου, η οποία μέσα από τις εμπειρίες, την ωρίμανση και τις ανάγκες που δημιουργούνται από την αλλαγή των δεδομένων ζωής διαφοροποιείται, με αποτέλεσμα να επιδρά και στην επιλογή όχι μόνο του είδους της μουσικής, αλλά και σε κάθε επιλογή που κάνουμε και που αφορά τη ζωή μας ευρύτερα, όπως φίλοι, εργασιακές συνθήκες, κοινωνικό περιβάλλον κλπ.. Από την άλλη σκέψου το εξής. Αν αντικαταστήσουμε τα δύο στυλ μουσικής που αναφέρεις με δύο καλούς σου φίλους που ανήκουν όμως σε διαφορετική παρέα αλλά ο καθένας σου δίνει και κάτι διαφορετικό που το έχεις ανάγκη, αντιλαμβάνεσαι ότι αυτή η ερώτηση για το ποιον από τους δύο θα επέλεγες, δεν θα είχε καμία ισχύ και θα την απαντούσες από μόνος σου.

Υποστηρίζω λοιπόν την άποψη ότι, στη μουσική όπως και στη ζωή, είναι ωφέλιμο σε κάθε περίπτωση να ακολουθούμε αυτό που μας διαστέλλει περισσότερο, μας ενθουσιάζει και μας ολοκληρώνει ως άτομα, κάνοντας μας παράλληλα να εκφραζόμαστε με άνεση μέσα από αυτό, έχοντας κάτι να πούμε και να δώσουμε προς τους άλλους! Όσον αφορά το στυλ που θα επιλέξει κάποιος για να εκφραστεί μέσα από αυτό, κατά τη γνώμη μου δεν έχει άμεση σημασία φτάνει όπως ανάφερα και σε άλλα κείμενά μου, να είναι θετικό προς τη ζωή και να μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης και επιρροής προς άλλους ανθρώπους. Αυτό μπορεί να έχει να κάνει με ένα στυλ ή με περισσότερα όπως και στη δική σου περίπτωση..

Επειδή το πιο πάνω θέμα είναι άμεσα συνδεδεμένο με την επιλογή του κλάδου των μουσικών σπουδών θα ήθελα να το επεκτείνω λίγο, ώστε να βοηθηθούν και άλλα παιδιά που πιθανόν να βρίσκονται σε παρόμοια θέση. Για το θέμα λοιπόν των σπουδών, θα τολμήσω να πω και εδώ ότι, το τι θα σπουδάσει κάποιος και πάλι δεν έχει να κάνει άμεσα με την μετέπειτα πορεία του ως μουσικός. Δεν είναι λίγοι οι μουσικοί που έμειναν στην ιστορία και που σπούδασαν κάτι άλλο ακόμα και εκτός μουσικής, ή ήταν αυτοδίδακτοι! Ενδεικτικά αναφέρω μερικές περιπτώσεις.

Ο γνωστός τραγουδιστής και συνθέτης Gordon Sumner (Sting) ήταν δάσκαλος σε σχολεία ενώ στη μουσική ήταν αυτοδίδακτος όπως και ο μεγάλος κιθαρίστας της ροκ Jimi Hendrix! Επίσης οι πιο κάτω προσωπικότητες από το χώρο της τζαζ ήταν/είναι αυτοδίδακτοι μουσικοί: Charlie Parker(sax), Wes Montgomery(gtr), Chick Corea(piano), Jaco Pastorius (bass), Victor Wooten(bass) και πολλοί άλλοι..

Ίσως εάν αυτοί οι καλλιτέχνες που ξεχώρισαν στο χώρο κατανάλωναν την ενέργεια τους στο να αποφασίσουν το είδος της μουσικής ή τον κλάδο των σπουδών που θα ακολουθούσαν, δεν θα γίνονταν ποτέ αυτό που είναι και που τόσο θαυμάζουμε σήμερα. Να υπενθυμίσω κάτι που πολλές φορές ίσως μας διαφεύγει. Όλες αυτές οι προσωπικότητες που ξεχώρισαν στο μουσικό χώρο ήταν κανονικοί άνθρωποι όπως εσείς και εγώ. Είχαν τις ανησυχίες τους, τα προβλήματά τους, τις έγνοιες τους, τα πάθη τους και ακόμη έζησαν σε πολύ πιο δύσκολες εποχές! Τι ήταν λοιπόν αυτό που τους έκανε να ξεχωρίσουν; Κατά την άποψη μου, ξεχώρισαν γιατί απλά χρησιμοποίησαν τις δυνατότητες που φέρει ο κάθε άνθρωπος μέσα του, δούλεψαν σκληρά, αγαπούσαν αυτό που έκαναν και το έκαναν τρόπο ζωής! Δεν είχαν ούτε υπερφυσικές δυνάμεις, ούτε ήταν πιο τυχεροί στη ζωή τους.

Πολλές φορές κάτι που έχω προσέξει σε πολλούς μουσικούς, είναι ότι, όταν μιλάνε γι’ αυτά τα «μεγαθήρια» του χώρου νιώθουν σαν να μην υπήρξαν στην πραγματικότητα κατά κάποιον τρόπο, κάνοντας τους να φαίνονται μυθικά πρόσωπα που πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν για να τους θαυμάζουμε.. Το ίδιο συμβαίνει και με μεγάλους δημιουργούς από το χώρο της κλασικής μουσικής. Μιλάνε πολλές φορές ας πούμε για τον Μπετόβεν ή τον Μότσαρτ και ξεχνάνε ότι κάποια χρονική περίοδο αυτά τα άτομα έζησαν πραγματικά.. Δεν ξέρω αν είναι κατανοητό αυτό που περιγράφω. Πρέπει λοιπόν αυτή η μυθοποίηση να σταματήσει, να πάρουμε την έμπνευση και τις επιρροές που χρειαζόμαστε από αυτούς τους ανθρώπους και ακολούθως να πιστέψουμε περισσότερο στους εαυτούς μας και να δουλέψουμε σκληρά εκπληρώνοντας το δικό μας έργο.

Καταλήγοντας φίλε Γιώργο θα ήθελα να σου προτείνω να εξακολουθήσεις να ενθουσιάζεσαι από αυτά που αγαπάς, να δουλεύεις σκληρά, να μελετάς και να εξασκείσαι καθημερινά μέσα από όλα τα στυλ που σε κάνουν να νιώθεις όμορφα και να αποκτάς παράλληλα όσες πιο πολλές γνώσεις και εμπειρίες μπορείς, τόσο από τη μουσική όσο και από την ίδια τη ζωή. Και να θυμάσαι ότι όλοι μέσα μας διαθέτουμε το ίδιο υλικό που έχουν/είχαν και οι μέντορές μας. Σημασία έχει πόσο και πως θα το χρησιμοποιήσουμε!!

Εύχομαι το «υλικό» αυτό να γίνει η πηγή της δημιουργίας σου!