Ενορχήστρωση

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ // ΣΕΙΡΑ ΣΥΝΤΟΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΝΤΕΟ

Posted on

Η πρώτη μου εκπαιδευτική απόπειρα με βιντεάκι οικογενειακής παραγωγής, με σκηνικό το περιβόλι μας!! Προσπάθησα μέσα σε 12΄να εξηγήσω τον αρμονικό ρόλο του μπάσου και την σημασία του ηχοχρωματικά μέσα στις συνηχήσεις. ‘Ενα ζήτημα σίγουρα που χρειάζεται πολλές εκπαιδευτικές ώρες για να καλυφθεί εξονυχιστικά. Θεωρώ άκρως σημαντική τη γνώση αυτή από ένα μουσικό, γιατί από τη σωστή χρήση του μπάσου εξαρτάται όλο το αρμονικό ηχόχρωμα ενός κομματιού!

Έχω παρατηρήσει αρκετούς μουσικούς να αγνοούν την σημαντικότητα του μπάσου ως μέρος της αρμονίας με αποτέλεσμα να μην αχολούνται σχολαστικά με αναστροφές και «ξένα» μπάσα και έτσι η αρμονική υφή του παιξίματός του είτε ατομικά είτε ως μπάντα να ακούγεται φτωχή. Στα παραδείγματα που παρουσιάζω στο βιντεάκι φαίνεται ξεκάθαρα πόσο οι νότες του μπάσου επηρεάζουν την αρμονία, ενώ οι συγχορδίες παραμένουν οι ίδιες. Οπότε, διαχωρίζω το μπάσο από τις συγχορδίες και τα βλέπω ως διαφορετικές ηχοχρωματικές οντότητες που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Το βιντεάκι αυτό αποτελεί την αρχή μιας σειράς σύντομων μαθημάτων που θα ακολουθήσουν με τίτλο Ελεύθερη Μουσική Μάθηση.

Προτάσεις, σχόλια, καλοδεχούμενα!

 

ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΜΟΝΙΑ;

Posted on Updated on

«Αν κάποιος επιθυμεί να ακολουθήσει σπουδές και καριέρα στη σύγχρονη δημοφιλή μουσική (pop, rock, jazz κλπ..) είναι αναγκαίο να διδαχτεί κλασική αρμονία; Σε τι θα ωφελέσουν το άτομο αυτό οι αυστηροί κανόνες της μουσικής του 18ου αιώνα;»
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Η ερώτηση αυτή μου έχει υποβληθεί δεκάδες φορές μέχρι τώρα από μαθητές, αλλά αποτέλεσε και θέμα συζήτησης μεταξύ συναδέλφων μουσικών/εκπαιδευτικών. Είναι μια πολύ λογική και ενδιαφέρουσα ερώτηση τόσο για μαθητές όσο και για καθηγητές αλλά και εξίσου ενδιαφέρουσα για κάθε μουσικό που σχετίζεται με τον χώρο της εκπαίδευσης. Ας αρχίσουμε όμως πρώτα με το τι εννοούμε όταν λέμε κλασική αρμονία.

 

parallel fifths

Η κλασική αρμονία όπως την ονομάζουμε, περιλαμβάνει από τη μια, τις τάσεις της κίνησης των φωνών της συγχορδίας κατά τις αρμονικές συνδέσεις, οι οποίες ακολουθούν τους κανόνες αισθητικής της μουσικής του 18ου αιώνα, ενώ από την άλλη, τις τεχνικές της αρμονικής σύνταξης που διέπουν όλο το φάσμα της μουσικής που έχει ως βάση την Τονικότητα (τονική μουσική). Το φάσμα της τονικής μουσικής εκτός από την κλασική μουσική του 18ου και 19ου αιώνα, περιλαμβάνει μεγάλο μέρος των ιδιωμάτων της τζαζ, ροκ και ποπ μουσικής φτάνοντας μέχρι και σήμερα. Το κοινό υλικό της αρμονικής σύνταξης είναι επίσης γνωστό ως Λειτουργική Αρμονία ή «Αρμονία της κοινής πρακτικής». Με λίγα λόγια το αρμονικό υλικό που χρησιμοποίησε ο Bach, ο Mozart, o Beethoven, ο Chopin χρησιμοποιήθηκε το ίδιο από τον Duke Ellington, τους Beatles αλλά και από τους δικούς μας έλληνες συνθέτες όπως ο Τσιτσάνης, Χατζιδάκις κ.α.

Τώρα θα πει κάποιος, πως γίνεται να χρησιμοποιείται το ίδιο υλικό και το αποτέλεσμα κάθε φορά να είναι διαφορετικό; Αυτό εξηγείται γιατί το κάθε ιδίωμα χρησιμοποιεί το αρμονικό υλικό μέσα από τους δικούς τους αισθητικούς «κανόνες» οι οποίοι αφορούν κυρίως την κίνηση των φωνών της συγχορδίας, το ρυθμό και την ενορχήστρωση.
Οπότε, εάν κάποιος θέλει να ασχοληθεί με ένα ιδίωμα που έχει να κάνει με την Τονική μουσική, τότε θα ήταν καλό να μελετήσει τις τεχνικές της Λειτουργικής Αρμονίας και στη συνέχεια να τις προσαρμόζει στο στυλ που επιλέγει για να εκφράζεται.

Βέβαια, η σύγχρονη μουσική τόσο η κλασική του 20ου αιώνα όσο και η σύγχρονη τζαζ (fusion) αλλά και μεγάλο μέρος του ποπ ρεπερτορίου, στηρίζονται κυρίως στη Νεοτονική Αρμονία η οποία έχει ως σκοπό τη διεύρυνση της τονικότητας, οπότε δεν ακολουθεί τις τεχνικές της λειτουργικής αρμονικής σύνταξης, γι’ αυτό και κάποιος που θα ασχοληθεί με τα σύγχρονα στυλ θα ήταν χρήσιμο να μελετήσει και τον τομέα της νεοτονικής αρμονίας (επικοινωνήστε για σχετική βιβλιογραφία)

Τα πιο πάνω όμως δεν απαντούν στο ερώτημα, αν πρέπει κάποιος να μελετήσει τους κανόνες κίνησης των φωνών της μουσικής του 18ου αιώνα με όλους εκείνους τους περιορισμούς και την αυστηρότητα που την χαρακτηρίζουν.. Προσωπικά έχω περάσει από πολλά στάδια προσέγγισης και στοχασμού πάνω σε αυτό το θέμα και μετά από αρκετά χρόνια μελέτης και διδασκαλίας της αρμονίας, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι η εξάσκηση στην κίνηση των φωνών με όλους αυτούς τους περιορισμούς που την περιβάλλουν, αποτελεί μια πρόκληση και ένα ευχάριστο μουσικό παιχνίδι με πλήθος από οφέλη, αν κανείς την κοιτάξει από μια θετική οπτική γωνία και με χιουμοριστική διάθεση.

Το να προσπαθείς να λύσεις μια άσκηση αρμονίας με τόσους περιορισμούς, αυτό σου αναπτύσσει κάτι που αποκαλώ «μουσική νοημοσύνη» και που αργότερα θα λειτουργήσει ως ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο αισθητικής αλλά και ως ένα είδος ενστίκτου. Μοιάζει σαν ένα παιχνίδι επιβίωσης στη φύση, όπου χρησιμοποιείς όλες σου τις δυνάμεις και δεξιότητες για να αντεπεξέλθεις στις αντιξοότητες. Έχω παρατηρήσει ακόμη ότι η ενασχόληση με την κίνηση των φωνών αναπτύσσει στο άτομο μια ενορχηστρωτική προσέγγιση στη μουσική, το κάνει να αντιλαμβάνεται πολυδιάστατα καθώς επίσης το κάνει πιο «διεισδυτικό» στα αρμονικά «φαινόμενα»..

Κατά τη γνώμη μου λοιπόν, μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να έχει η μελέτη της κίνησης των φωνών της κλασικής αρμονίας αφού κάποιος την προσεγγίσει με την κατάλληλη διάθεση και αξιοποιήσει δημιουργικά τις δυσκολίες και τα προβλήματα που θα παρουσιαστούν κατά τη διαδικασία. Οι δεξιότητες που ανάφερα πιο πάνω, μπορούν βέβαια να αναπτυχθούν και μέσα από άλλες μουσικές δραστηριότητες και τομείς χωρίς κάποιος να περάσει από την κλασική αρμονία. Ο καθένας ανάλογα με τη διάθεση και τις ανάγκες του αλλά και από τις συνθήκες μέσα από τις οποίες βιώνει τη μουσική, ρυθμίζει και τηνανάπτυξη των μουσικών του δεξιοτήτων. Τίποτα δεν είναι απόλυτο.

ΠΩΣ ΒΓΑΖΟΥΜΕ ΕΝΑ ΜΟΥΣΙΚΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΜΕ ΤΟ ΑΥΤΙ // ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΑΚΡΟΑΣΗ

Posted on Updated on

# Πως «βγάζουμε» ένα μουσικό κομμάτι με το αυτί

Το να μπορεί κάποιος να βγάζει ένα κομμάτι ακούγοντας το από το δίσκο (CD, mp3 κλπ) είναι μια βασική, χρήσιμη και αναγκαία δεξιότητα του σύγχρονου μουσικού. Αυτό θα γίνεται αρχικά με τη βοήθεια μουσικού οργάνου, κατά προτίμηση πληκτροφόρου ή κιθάρας, μέχρι που το επίπεδο του μουσικού φτάσει στο σημείο να μπορεί να καταγράφει τη μουσική που ακούει χωρίς τη βοήθεια κάποιου οργάνου. Αυτό βέβαια χρειάζεται πολλά χρόνια εξάσκησης και εμπειρίας. Για να βγάλουμε ένα κομμάτι από το δίσκο, πρέπει να ακολουθήσουμε τα εξής βήματα:

 

1. Ακούμε το κομμάτι που θέλουμε να βγάλουμε αρκετές φορές.

 

2. Καταγράφουμε σε πεντάγραμμο τα μέτρα και ξεχωρίζουμε τη φόρμα του, δηλαδή τα μέρη που αποτελείται (εισαγωγή, στροφή, ρεφραίν κλπ)

 

3. Ελέγχουμε ότι το μουσικό μας όργανο είναι απόλυτα χορδισμένο με αυτό που ακούμε στο δίσκο.

 

4. Προσπαθούμε να καταγράψουμε πρώτα τις νότες του μπάσου(χωρίς ρυθμό), παίζοντας στο όργανο μας και επαληθεύοντας ότι αυτό που παίζουμε ταιριάζει με το μπάσο που ακούμε. Είναι χρήσιμο να βγάζουμε πρώτα το μπάσο ώστε μετά να εντοπίζουμε τυχόν αναστροφές της συγχορδίας ή συγχορδίες με ‘ξένο’ μπάσο.

 

5. Ακολούθως προσπαθούμε να βγάλουμε τις συγχορδίες που παίζονται πάνω από το μπάσο που καταγράψαμε, κάνοντας ξανά και ξανά επαλήθευση αν το χρώμα της συγχορδίας που παίζουμε ταιριάζει απόλυτα με αυτό που ακούμε στο δίσκο.

 

6. Αφού καταγράψουμε τις συγχορδίες και αντιληφθούμε και την τονικότητα που είναι γραμμένο το κομμάτι, ακολούθως βγάζουμε κάποιες μελωδίες που είναι βασικές και συγκεκριμένες όπως εισαγωγές, γέφυρες, σόλο κλπ, καταγράφοντας τις στο πεντάγραμμο(αν μπορούμε) ή τις αποστηθίζουμε.

 

7. Εντοπίζουμε ρυθμικά σχήματα, ρυθμικούς τονισμούς που γίνονται από όλη τη μπάντα και τα σημειώνουμε.

 

8. Καταληκτικά, παίζουμε πολλές φορές το κομμάτι μαζί με το δίσκο και εντοπίζουμε ή διορθώνουμε λάθη και ασάφειες.

AAEAAQAAAAAAAAMUAAAAJGVhZjMxZWEyLWI3MTgtNDk3Yy04MjgwLTIzZWFjYjUyZmVlMg[1]

## Η ενεργητική και η παθητική ακρόαση

Υπάρχουν δύο τρόποι ακρόασης της μουσικής. Η παθητική ακρόαση και η ενεργητική. Η παθητική ακρόαση είναι όταν ακούμε τη μουσική ως συνοδευτική σε κάτι άλλο που κάνουμε, χωρίς να της δίνουμε άμεση σημασία, όπως όταν σερφάρουμε στο διαδίκτυο ή διαβάζουμε και βάζουμε μουσική στο background, που στην ουσία δεν την ακούμε, αλλά απλά μας συνοδεύει σε αυτό που κάνουμε..

 

 

Η ενεργητική ακρόαση είναι όταν δίνουμε απόλυτη σημασία σε αυτό που ακούμε, στο ύφος, στη δομή, στα μέρη, στο συναίσθημα κλπ.. Η ενεργητική ακρόαση είναι πολύ βασική δραστηριότητα για ένα μουσικό. Ο μουσικός πρέπει πρώτα να είναι καλός ακροατής για να μπορεί να γίνει καλό παίχτης. Άλλωστε αν δεν είσαι καλός δέκτης δεν μπορείς να γίνεις καλός πομπός, σωστά?

 

 

Η ενεργητική ακρόαση λοιπόν αρχίζει από το δωμάτιο μας. Βάζουμε τη μουσική που μας αρέσει, καθόμαστε ή ξαπλώνουμε με κλειστά τα μάτια και προσπαθούμε να έρθουμε σε επαφή με αυτό που ακούμε. Ξεχωρίζουμε τα όργανα που ακούμε ένα – ένα και προσπαθούμε να τα απομονώνουμε στο αυτί μας. Κάθε φορά που ακούμε το κομμάτι συγκεντρωνόμαστε και σε ένα όργανο. Αυτό θα μας προσφέρει με τον καιρό, μια ενορχηστρωτική αντίληψη, πολύ βοηθητική για την καριέρα μας ως μουσικοί. Προσπαθούμε κάνοντας το αυτό, να αφουγκραστούμε τον τρόπο που παίζει ο μουσικός – τις ‘αναπνοές’ του, την άρθρωση του (αν παίζει staccato,legato κτλ) την ενέργεια του, το συναίσθημα του. Μετά προσπαθούμε να νιώσουμε το δέσιμο και την επικοινωνία των μουσικών, το Groove της μπάντας. Αυτά όλα θα τα ενσωματώσουμε σιγά – σιγά στις δικές μας δεξιότητες και θα είμαστε περισσότερο επικοινωνιακοί όταν παίζουμε και θα λειτουργούμε με συλλογικό πνεύμα.

 

Το ίδιο κάνουμε και όταν θα πάμε να ακούσουμε ζωντανή μουσική. Προσέχουμε ξεχωριστά κάθε μουσικό. Βλέπουμε τον τρόπο που παίζουν και επικοινωνούν μεταξύ τους. Νιώθουμε την ενέργεια και το συναίσθημά τους και ανοιγόμαστε προς αυτό που μας δίνουν. Δεν έχουμε κριτική διάθεση προς αυτούς. Προσπαθούμε να παίρνουμε πάντα τα θετικά από μια συναυλία και όχι να κολλάμε σε μερικά λάθη που πιθανόν να έχουν συμβεί κατά τη διάρκεια της συναυλίας.

 

Όσο καλύτερα ακούμε τη μουσική τόσο πιο καλά θα παίζουμε. Ο καλός εκτελεστής είναι αυτός που είναι και καλός ακροατής!

 

 

 

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΡΧΗΣΤΡΩΤΙΚΗΣ – ΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ

Posted on Updated on

Από τον Χρήστο Πεχλιβάνη

Η διαδικασία της σύνθεσης και της ενορχήστρωσης σχεδόν πάντα κάνει τις δύο αυτές έννοιες να είναι αλληλένδετες, αφού όταν ενορχηστρώνεις παράλληλα συνθέτεις (δευτερεύουσες μελωδικές γραμμές, ρυθμικά σχήματα, επανεναρμονίσεις κλπ) ενώ όταν συνθέτεις, ασυναίσθητα σκέφτεσαι ταυτόχρονα και την ενορχήστρωση του κομματιού που συνθέτεις (τα όργανα, τα μέρη της φόρμας κλπ) Αυτό κάνει τους δύο αυτούς τομείς της μουσικής να είναι αδιαχώριστοι. Να διευκρινίσω ότι η έννοια της σύνθεσης είναι πιο διευρυμένη σε σχέση με την απλή σύνθεση τραγουδιού, δηλαδή τη μελοποίηση στίχων, αφού η σύνθεση περιλαμβάνει και την ενορχήστρωση. Γι’ αυτό, διαχωρίζουμε την έννοια του συνθέτη από αυτήν του τραγουδοποιού. Τα πιο κάτω στοιχεία πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από κάποιον συνθέτη-ενορχηστρωτή, αλλά κατ’ επέκταση και από κάθε performer.

α) Ύφος (Style)

Το ύφος είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο τόσο στην ενορχήστρωση όσο και στη σύνθεση, αλλά παράλληλα και στο performing. Πρέπει να γνωρίζουμε καλά το είδος της μουσικής που συνθέτουμε, ενορχηστρώνουμε ή παίζουμε. Κάθε style έχει τα δικά του χαρακτηριστικά στοιχεία, στο ρυθμό, στην αρμονία, στην άρθρωση, στον ήχο, στα όργανα που τοποθετούνται στην ενορχήστρωση, τη θεματολογία των στίχων κλπ.. Αυτά τα στοιχεία πρέπει να τα γνωρίζουμε άριστα και αυτό αποκτάται με τον καιρό από τα ακούσματα και την επαφή που έχουμε με το συγκεκριμένο αυτό είδος. Αν δεν τηρήσουμε αυτά τα χαρακτηριστικά στοιχεία, το ύφος δεν θα αποδοθεί σωστά και οι ακροατές του είδους αυτού δεν θα ικανοποιηθούν. Για παράδειγμα αν πάω να παίξω hard rock και το γεμίσω με πεντάφωνες, εξάφωνες jazzy συγχορδίες και το αποδώσω με σύνολο εγχόρδων, τότε παρόλο που για κάποιους θα είναι ενδιαφέρον ήχος, εντούτοις οι οπαδοί του hard rock θα «λυντσάρουν»και εμένα και τους υπόλοιπους μουσικούς για το «έγκλημα» που διαπράξαμε, και δεν θα έχουν άδικο, γιατί έχουν πληρώσει για να ακούσουν αυτό που τους αρέσει ενώ τους «πουλήσαμε» κάτι άλλο. Οπότε το να σεβόμαστε τον ήχο και τα χαρακτηριστικά του κάθε style είναι πολύ σημαντική ενορχηστρωτική γνώση! Βέβαια δεν είμαι εναντίον της μίξης ή παραλλαγής των styles, αντίθετα, είναι κάτι που απολαμβάνω να κάνω, αλλά ότι κάνουμε πρέπει να το κάνουμε με σεβασμό στο αρχικό στυλ και να φροντίζουμε να το υποστηρίζουμε με αξιοπρέπεια και να είμαστε ειλικρινείς προς τους δημιουργούς και τους θαυμαστές των ειδών πάνω στα οποία πειραματιζόμαστε!

β) Δομική μορφή (φόρμα) του κομματιού

Η δομική μορφή – φόρμα – αποτελεί την κορνίζα της κατασκευής μας, δηλαδή τα χρονικά περιθώρια μέσα στα οποία θα εξελιχθεί η δημιουργία μας. Μην ξεχνούμε ότι η μουσική εξαρτάται πάντα από τη διάσταση του χρόνου, οπότε χωρίς τον χρόνο απλά δεν υπάρχει μουσική! Αν ο χρόνος αφαιρεθεί από τη μουσική τότε θα μιλάμε για ζωγραφική και όχι για μουσική!

Έτσι, δομούμε τη μουσική μας κατασκευή σε μικρότερα χρονικά πλαίσια που θα αποτελέσουν αυτό που αποκαλούμε φόρμα. Η πιο συνηθισμένη φόρμα σύνθεσης είναι η διμερής φόρμα A-B (Verse – Chorus) που διευρύνεται σε Α-Α-Β-Α. Δεν αποκλείεται η φόρμα να είναι μόνο ένα μέρος Α και να επαναλαμβάνεται όπως αρκετά κομμάτια του Θάνου Μικρούτσικου («Το Καραντί», «Ο Γουίλλι», «Το μαχαίρι» κ.α) όπου εκεί για να αποφευχθεί η μονοτονία λαμβάνει ευθύνη η ενορχήστρωση αλλά και άλλες αρμονικές τεχνικές όπως οι μετατροπίες (κάθε στροφή να αλλάζει τονικότητα). Επίσης παρατηρείται και η φόρμα Α-Β-C (Verse –Pre-chorus – Chorus) και πιο σπάνια η φόρμα A-B-C-D.
Εκτός από τα βασικά μέρη του κομματιού μπορούν να λάβουν χώρα και άλλα μέρη που ίσως προσθέσει ο ενορχηστρωτής όπως:

– Εισαγωγή (Intro): Mπαίνει στην αρχή αλλά και πιθανόν στην αρχή κάθε επανάληψης της φόρμας,

– Γέφυρα (Bridge): Tοποθετείται μόνο μια φορά στη μέση ενός κομματιού πριν από την κορύφωση

– Solo: Aυτοσχεδιαστικό οργανικό μέρος που μπαίνει πριν από την κορύφωση. Δεν αποκλείεται επανάληψη.

– CODA: Eπιπρόσθετο καταληκτικό μέρος που μπαίνει μόνο στο τέλος.

– Ιντερλούδιο (Interlude): Παρόμοιο με την γέφυρα, μπορεί να αντικαταστήσει και την εισαγωγή κάποιες φορές. Εμφανίζεται μόνο μια φορά μέσα στη φόρμα.

(Σημ. Όλα τα μέρη της φόρμας συνδέονται άμεσα με τις αρμονικές συνδέσεις και τεχνικές και προδιαθέτουν τις Πτώσεις, θέματα τα οποία αναπτύχθηκαν στα προηγούμενα μαθήματα.)

γ) Το επίπεδο ικανοτήτων των μουσικών που θα εκτελέσουν το κομμάτι

Πολλές φορές όταν ενορχηστρώνουμε δεν λαμβάνουμε υπόψη το επίπεδο ικανοτήτων των μουσικών που πρόκειται να εκτελέσουν το κομμάτι, με αποτέλεσμα αυτό που γράφουμε να μην αποδίδεται ακριβώς όπως το είχαμε στο μυαλό μας. Είναι πολύ ωφέλιμο να γνωρίζουμε για ποιους γράφουμε και ενορχηστρώνουμε γιατί εκτός από τη μουσική μας, σεβόμαστε και τους μουσικούς τους ίδιους. Δεν τους υποτιμούμε αν κατά την ενορχήστρωση λάβουμε υπόψη τους περιορισμούς του επιπέδου τους.. Αντίθετα με αυτό τους υποστηρίζουμε, τους ενισχύουμε και τους δημιουργούμε τις συνθήκες για να εξωτερικεύσουν τους εαυτούς τους.

Επίσης καλό είναι να μην γράφουμε και να προσπαθούμε να παίζουμε στα όρια μας, αλλά να προσπαθούμε να γράφουμε και να παίζουμε αυτά που μπορούμε να παίζουμε με άνεση, ούτως ώστε επί σκηνής να μην χάνουμε την επικοινωνία με τους ακροατές μας.

δ) Ο χώρος που θα εκτελεστεί το κομμάτι/τια

Είναι επίσης βασικό να λαμβάνεται υπόψη ο συναυλιακός χώρος που πρόκειται να εκτελεστούν τα κομμάτια που ετοιμάζουμε. Το μέγεθος του χώρου, η χωρητικότητα, το σχήμα του, το ύψος, το υλικό που είναι κατασκευασμένο το κτίριο, καθώς επίσης και ο τεχνικός εξοπλισμός που διαθέτει το χώρος, παίζουν σημαντικό ρόλο στην σωστή απόδοση της ενορχήστρωσης. Για να γίνει πιο κατανοητό αυτό που λέω σχετικά με τη σχέση ενορχήστρωσης και χώρου , παίρνουμε ως παράδειγμα ένα μικρό χώρο ας πούμε 10×5 τ.μ. Σε αυτόν λοιπόν το χώρο δεν σηκώνει να πας με 10μελές ηλεκτρικό σχήμα που αρμόζει σε ένα μεγαλύτερο χώρο, αφού αποτέλεσμα αυτού θα είναι η ένταση που θα δημιουργείται από το παίξιμο των δέκα μουσικών θα παραμορφώνει θέλοντας και μη τον ήχο από τις αντανακλάσεις που θα προκαλούνται από το μικρό σχήμα του χώρου. Η κατάσταση αυτή θα επηρεάσει την επαφή μουσικών και κοινού και κανένας δεν θα περάσει ευχάριστα..

Αρκετές φορές οι χώροι που προσφέρουν ζωντανή μουσική δεν είναι ούτε λειτουργικοί αλλά ούτε και κατάλληλοι για να υποστηρίξουν όλα τα είδη μουσικής. Δεν είναι λίγες οι φορές που η κακή ηχητική ενός χώρου ή ο πεπαλαιωμένος τεχνικός εξοπλισμός του, κατάστρεψε εκπληκτικές ενορχηστρώσεις. Φυσικά, αυτά πολλές φορές τα θεωρούμε πολυτέλεια, αλλά κατά την άποψή μου προέχουν της μουσικής δημιουργίας επειδή είναι ικανά να επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό την ψυχολογία των μουσικών αλλά και του ακροατηρίου. Άλλωστε μια καλή συναυλία στηρίζεται στην καλή επικοινωνία μπάντας και ακροατών.

ε) Οι δικές μας ανάγκες και προθέσεις

Όταν γράφουμε, ενορχηστρώνουμε ή παίζουμε μουσική είναι σημαντικό να έχουμε κάτι να πούμε μέσα από αυτό που δημιουργούμε. Δεν είναι καλό ως καλλιτέχνες να κάνουμε κάτι απλά για να επιδείχνουμε τις ικανότητές μας ή για να βγάζουμε μόνο λεφτά. Ο σκοπός της μουσικής και της τέχνης γενικότερα είναι να βγάζουμε προς τα έξω συναισθήματα, ιδέες, απόψεις με σκοπό να επηρεάσουμε θετικά τους ακροατές μας. Η μουσική δεν είναι παρά το μέσο που επιλέξαμε για να το κάνουμε αυτό και το όργανο μας δεν είναι τίποτα άλλο από το είδος αυτού του μέσου.

Μέσα από τη ζωή δημιουργούμε πνευματικές ανάγκες που θέλουν να εκφραστούν και μέσα από τις ανάγκες αυτές γεννιέται η μουσική. Αν δεν έχουμε ανάγκες έκφρασης δεν δημιουργούμε μουσική.

Οι ανάγκες έκφρασης πηγάζουν από την ίδια μας τη ζωή. Η μουσική δεν δημιουργεί μουσική. Η ζωή είναι που δημιουργεί τη μουσική, αυτή μας δίνει τα ερεθίσματα τα οποία μετατρέπονται σε νότες, ρυθμό κλπ.. Οφείλουμε λοιπόν πριν δημιουργήσουμε μουσική να μάθουμε περισσότερα για τη ζωή, να την αισθανθούμε, να την καταλάβουμε για να μπορέσουμε ακολούθως να την μεταφράσουμε σε μουσική αλλιώς αυτό που θα δημιουργούμε δεν θα είναι μουσική αλλά μουσικά προϊόντα για τα ράφια των σουπερμάρκετ. Η ζωή έχει μέσα της ομορφιά. Αυτό πρέπει να είναι το κλειδί και το κίνητρο για την αφύπνιση του καλλιτέχνη που βρίσκεται μέσα μας!!